« ينظرون نظرا خفيّا » . در اقرب الموارد گويد : « نظر به عين خفىّ » يعنى : قسمت اعظم چشم خويش را از شرم يا ترس بست و با بقيهء آن نگاه كرد . طرف . ( بر وزن عمل ) گوشه ، ناحيه . در مفردات ميگويد : طرف شىء جانب آن است در اجسام و اوقات و غيره به كار ميرود . . . و بطور استعاره گفته‌اند : « هو كريم الطرفين » كه مراد از طرفين پدر و مادر است . * ( « وَأَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَزُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ » ) * هود : 114 . نماز را در دو طرف روز و اوائل شب بخوان مشروح آيه در « زلف » گذشت و آن شامل اوقات سه نماز يا پنج نماز است . * ( « لِيَقْطَعَ طَرَفاً مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْ يَكْبِتَهُمْ فَيَنْقَلِبُوا خائِبِينَ » ) * آل عمران : 127 . گفته‌اند : * ( « لِيَقْطَعَ » ) * متعلق است به * ( « وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ الله » ) * در آيهء قبل . بيضاوى گويد : « او » در آيه براى تنويع است نه ترديد . يعنى مراد دو نوع عذاب است : هلاكت و خوارى . معنى آيه چنين است : خداوند شما را در « بدر » يارى كرد تا طرفى و قسمتى از كفار را ببرد ( كه هفتاد نفر كشته و هفتاد نفر اسير گشتند ) و آنها را خوار كند تا مأيوس و نااميد بر گردند . * ( « أَ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّا نَأْتِي الأَرْضَ نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها وَالله يَحْكُمُ لا مُعَقِّبَ لِحُكْمِه وَهُوَ سَرِيعُ الْحِسابِ » ) * رعد : 41 . * ( « . . . أَ فَلا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِي الأَرْضَ نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها أَ فَهُمُ الْغالِبُونَ » ) * انبياء : 44 . ظاهرا مراد از نقصان اطراف زمين ، هلاكت و از بين رفتن قسمتى از مردمان روى زمين است كه ما قبل آيهء اول فرموده : * ( « وَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ » ) * اين وعده همان عذاب و هلاكت دسته جمعى است پس از آن فرموده : آيا نمىبينند كه دستور ما به زمين ميايد و آن را از اطرافش كوتاه ميكنيم . صدر آيهء دوم چنين است : * ( « بَلْ مَتَّعْنا هؤُلاءِ وَآباءَهُمْ حَتَّى طالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ » ) * آنگاه فرموده : * ( « أَ فَلا يَرَوْنَ . . . » ) * . در تفسير برهان چند روايت نقل